«Қынаменде» (дәстүр). «Қынаменде, жар жар мен беташар бар, өлеңсіз солар қызық бола ма гүл?» (Абай). Бұл да ұлттық ғұрыпымызда салтанатты да, көңілді кештің бірі. Құда түсіп, уәде пісіп, қалың мал төлеген соң күйеудің атастырған қалыңдығын алғаш рет көруге келген тойы «қынаменде» деп аталады....
Біз осы шапан мен жайнамаздың қадірін білеміз бе? Тарихи туындылар мен фильмдерден қазақ елмен елдің арасын бітістірген, араздасқан ағайындарды жарастырған азаматтардың астына ат, иығына шапан жапқанын білеміз....
Бұл құдалық дәстүр рәсімі болғанмен ұлт салт дәстүрінде орны бөлек жай. Екі жақ келісіп құда болған жағдайда оларға «құйрық бауыр» арнаулы сый әкеледі. Әкелуші әйел «бауырдай жақын, құйрықтай тәтті болыңдар» деп тілек білдіреді. Одан барлық құдалар ауыз тиеді. Құйрық бауыр қазақ дәстүрінде құда болудың заңды...
Расында, қазақ халықының ұзындық, уақыт, көлем өлшемдерінде бір мін жоқ. Ғылыми тұрғыда зерттегендей. Әсіресе, күннің бағыт-бағдарымен дәл шығарғанына еріксіз таңқаласыз....
«Жақсыдан із қалса, баба жолын ұлықтар». Осындай сөз Ұлы Отан соғысы мен еңбек ардагері Ахмет Шынтайұлына айтылғандай. Тіршілігінде ел арасында «Дәу Ахмет» атанған қария есімін ұлықтауға арналған шара мазмұнды өрбіді....
Қыран бүркіт, ұшқыр тазы, жүйрік атты серік еткен бүгінгінің серісін Келінтөбеден таптық. «Саятшылық – әркім түсіне бермейтін, қолынан келе қоймайтын, тіпті екінің бірі бағалай алмайтын өнер», – дейтін Ерболат Алиевке өнердің төресі аталарынан қоныпты....
Әрине, әрбір адамның тұлға болып қалыптасуына, өмірлік көзқарасы шыңдалуына, бітім-болмысы мен қабілет-қарымы тұғырлануына ата-ананың алатын орны зор. Сондай-ақ, мектеп ұстаздарының да ықпалы ерекше. Кейде қырағы ұстаздар оқушының келешектегі кемелді өмірін болжап, бағыт-бағдар беретіндей көрінеді. Осындайда...
Тәубе! Ширек ғасырда Қазақстан кемелденіп, қуатты мемлекет ретінде қалыптасып, өркениет көшінде Мәңгілік Ел ретінде ілесе алатынын айғақтады. Әсілі, кезінде Қазақ елінде әлеуметтік өрт тұтанып, шаңырағы шайқалады деген пікірді ұстанғандар бармақ тістегені ақиқат....
ХХ ғасырдың 80 жылдарының соңы болса керек. «Кызылординский вести» газетінің бөлім меңгерушісі Тимур Касымов редакцияның екінші қабатына көтеріліп келе жатып, коридордың бір бұрышында жалғыз өзі сенделіп, темекі тартып жүрген қазақ газетіндегі әріптесінің бірін байқайды....