Есірткісіз болашақ – қоғам үні

Эссе
Болашақ – бұл ертең емес. Болашақ – бүгін мектеп партасында отырған оқушының көзқарасында, бүгін ата-анасының мейіріміне мұқтаж баланың жүрегінде, бүгін мұғалімнің айтқан бір жылы сөзінде жатыр.
Ал бүгінгі қоғамды іштен ірітіп бара жатқан ең қауіпті дерт – есірткі. Ол – адамның жанын, арын, арманын ұрлайтын үнсіз ұры. Ол бір отбасыны ғана емес, тұтас ұлттың ертеңін улайды. Сондықтан «Есірткісіз болашақ» – бұл жай ғана плакаттағы жазу емес. Бұл – жүрегі ел деп соққан әрбір азаматтың үні.
Есірткі деген не?
Көбісі есірткіні тек денсаулыққа зиян деп ойлайды. Жоқ, бұл одан да терең. Есірткі – адамды өзінің «менінен» айыратын құрал. Алдымен адам армандаудан қалады, сосын күлуден қалады, сосын жақындарын сүюден қалады. Ақырында ол тірі өлікке айналады. Ең қорқыныштысы – бұл дертке көбінесе жасөспірімдер шалдығады. «Бір рет көрейінші», «бәрі ішіп жатыр ғой» деген жалған батылдық өмір бойы өкінішпен аяқталатын қателіктің бастамасы болып кетеді.
Бүгінгі заманда есірткінің түрі де өзгерді. Енді оны көшеде сатпайды, телефон арқылы, жасырын сілтемелер арқылы таратады. Демек, күрес тәсілі де өзгеруі керек.
Кім кінәлі? Кім жауапты?
Есірткіге тәуелді бала шықса, біз бірден баланы кінәлаймыз. Бірақ ойлап көрейікші: сол балаға уақытында кім мейірім бермеді? Кім оның бос уақытын мағыналы іспен толтырмады? Кім оған «сен қоғамға керексің» деп айтпады?
Мұғалім ретінде менің сенімім – ең күшті алдын алу – тәрбие. Біз балаға тек «есірткі жаман» деп қорқытумен шектелмеуіміз керек. Біз оған өмірдің есірткісіз де қаншалықты әдемі екенін дәлелдеуіміз керек. Спорттың жеңісі, сахнадағы қошемет, ғылыми жетістіктің қуанышы, жақсы кітаптың әсері – міне, нағыз «кайф» осы. Баланың жүрегінде арман болса, оның есірткіге орын қалмайды.
Ата-ананың рөлі – тірек. Бала үйден жылу тапса, ол жылуды көшеден іздемейді. Бала әкесінің сенімін, анасының махаббатын сезінсе, ол ешқашан өзін жалғыз сезінбейді. Ал жалғыздық – есірткінің ең жақын досы.
Қоғамның рөлі – бейжай қарамау. «Ол менің балам емес» деген сөз – ең қауіпті сөз. Өйткені ертеңгі Қазақстан – бүгінгі барлық балалардан тұрады. Бүгін бір баланың тағдырына немқұрайлы қарасақ, ертең тұтас ұлттың болашағына балта шапқан боламыз.
Біз не істей аламыз?
Біздің қолымыздан көп нәрсе келеді. Мектепте ашық тәрбие сағаттарын өткізу, мамандармен кездесу ұйымдастыру, ата-аналармен ашық диалог құру, балаларды спорт пен өнерге баулу – осының бәрі есірткіге қарсы үлкен қамал.
Қазақ халқы «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деген. Дәл солай, есірткінің салдарымен күрескенше, оның алдын алған әлдеқайда жеңіл және әлдеқайда тиімді.
Есірткісіз болашақ – бұл таза көше, сау ұрпақ, мықты мемлекет. Бұл – біздің балаларымыздың таңдауы емес, біздің бүгінгі таңдауымыз.
Менің ойымша: біз әрқайсысымыз – болашақ Қазақстанның бір кірпішіміз.   Кірпіш сынса, қабырға құлайды. Сондықтан өздеріңді сақтаңдар, армаңдарыңды сақтаңдар, болашақтарыңды сақтаңдар.
Есірткісіз болашаққа – бірге қадам басайық! Бұл – менің үнім, бұл – сенің үнің, бұл – бүкіл қоғамның үні!

Амангелді Ернар,

Қызылода облысы, Жаңақорған ауданы, Қожамберді ауылы, №162 орта мектеп, 10-сынып оқушысы