Санитариялық заңнаманы бұзу фактілерін мерзімінде анықтау және заңнамаға сәйкес шаралар қабылдау

Мемлекеттік бақылау мен қадағалаудың түрлері: бұзушылықтарды уақтылы анықтау үшін мемлекеттік органдар келесі шараларды жүргізеді:
- профилактикалық бақылау: алдын ала тексеру және нұсқаулықтар беру.
-жоспардан тыс тексерулер: нақты шағымдар мен шұғыл хабарламалар бойынша келу.
-санитариялық-эпидемиологиялық мониторинг: қоршаған орта мен өнім сапасын тұрақты бақылау.
-камералдық бақылау: есептер мен рұқсат қағаздарын қашықтан зерделеу.
Анықталған бұзушылықтар бойынша қолданылатын шаралар: заңнама бұзылған жағдайда уәкілетті органдар келесі құқықтық шараларды қолданады:

• нұсқама беру: кемшіліктерді жоюдың нақты мерзімін белгілеу.
• әкімшілік айыппұл: ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес айыппұл салу.
• қызметіне тиым салу.
• қызметті тоқтата тұру (нысан жұмысын уақытша тоқтату).
• жұмыстан шеттету.
• өнімді айналымнан алу: қауіпті тауарларды сатуға тыйым салу және көзін жою.
• қылмыстық жауапкершілік: жаппай улану немесе өлім жағдайында істі құқық қорғау органдарына беру.

Шұғыл шара қолдану алгоритмі:

• ақпарат алу: улану немесе инфекция туралы хабарламаның түсуі.
• тереңдетілген тексеру: мамандардың нысанға шұғыл шығуы және зертханалық сынамалар алу.
• ошақты оқшаулау: қауіпті фактордың таралуын дереу тоқтату.
• шешім қабылдау: кінәлі тұлғаларды заң шеңберінде жауапқа тарту.

Санитариялық-эпидемиологиялық талаптар мен гигиеналық нормативтерді бұзғаны үшін ӘҚБтК-нің 425-бабы бойынша әкімшілік айыппұлдар қаралған, адам денсаулығына зиян келтірмеген жеңіл бұзушылықтар үшін (425-бап, 1-бөлім): жеке тұлғаларға – жиырма, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – бір жүз алпыс, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – екі жүз он, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне бір мың алты жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға алып келеді.
Нәтижелілікті арттыру қадамдары:
-Цифрландыру: тексерістер мен бұзушылықтарды электронды тіркеу жүйесіне (мысалы, «Е-Өтініш» немесе Бақылау субъектілерінің тізілімі) енгізу.
-Жедел әрекет ету: шағым түскен сәттен бастап заңда белгіленген мерзімдетексеруді бастау.
-Ақпараттық ашықтық: бұзушылық жасаған кәсіпорындар туралы мәліметті жариялап отыру.

Ж.Нурсултанова
Жаңақорған аудандық санитариялық – эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшы орынбасары.