№38 (8749) 14

14 мамыр 2024 ж.

№37 (8748) 11

11 мамыр 2024 ж.

№36 (8747) 7

07 мамыр 2024 ж.

Жаңалықтар мұрағаты

«    Мамыр 2024    »
ДсСсСрБсЖмСбЖс
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 
» » ҚАЗАҚ ТАРИХЫНДАҒЫ ӘЙЕЛДЕР: ГАУҺАР АНА

ҚАЗАҚ ТАРИХЫНДАҒЫ ӘЙЕЛДЕР: ГАУҺАР АНА


Тарихи деректер бойынша, гауһар ана – Қожа Ахмед Иассауидің қызы. Гауһар-ана бейіті тарихи архитектуралы құнды ескерткіштердің бірі, қазіргі Түркістан ауданы М.Әбенова ұжымы жерніде орналасқан, ені 20 метрге жуық кішкене иөбе болып келеді, алғашқы қабыр орны бұзылып кеткен, шатыры жоқ, төрт құлақты дуалдан тұрады. 1990 жылдары қабыр жанынан зиаратшыларға арналған үш бөлмелі құрылыс тұрғызылды.

Кесене Түркістан қаласынан оңтүстікке қарай 4 шақырым жерде, Түркістан-Шәуілдір автокөлік жолынан солға қарай 400-500 метр қашықтықта орналасқан. Теңіз деңгейінен биіктігі 174 метр. 1989 жылдан «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық мұражайы қарамағына енгізіліп, қорғауға алынған. «2011 жылдың мамыр айында «Әзірет Сұлтан» қорық-мұражайының Археология бөлімінің қызметкерлері қазба жұмыстарын жүргізіп, бірқатар мәліметтер жинақталды. Гауһар ананың қашан қайтыс болғаны жөнінде мәлімет жоқ. Дегенмен Ахмет Иассауидің 1101-1103 жылдары туылғанын, жиырма жасында үйленгенін есептей отырып, Гауһар ана шамамен 1122-1124 жылдары туылған деген болжам жасалған. 1167 жылы Гауһар ана 43 жаста болса, бұған тағы 20-30 жылды қоссақ, шамамен 1187-97 жылдары дүниеден озған деп жорамалдауға болады. «Әзірет Сұлтан» кесенесізде ұзақ жылдар бас сақтаушы, кейіннен мұражай директоры болған О.Дастанов ақсақалдың ел аузынан естіген аңызы бойынша Гауһар ана қайтыс боларында «Мені інім Ибрахим шайхтың қаны төгілген жерге қойыңдар» – деп өсиет етіпті. Аңызға сенсек, Ибрахимді Сүйір деген халық өздері қазған арықтан рұқсатсыз су алғаны үшін кетпенмен шауып өлтірген, яғни бұл Сүйір арығының жағасы болуы керек. Гауһар ананың сағанасы жөнінде О.Дастанов ақсақал біраз ауызша берген дерегінде: «Біздің үйіміз Гауһар анаға жақын маңда болатын. Менің 5-6 жасар кезімде шешем жетектеп ертіп барып Гауһар анаға құран оқып, зиарат ететіні жақсы есімде қалыпты. Гауһар ананың басында күйген кірпіштен қаланған кесенесі бар болатын, келбеті қазіргі Рабия Сұлтан Бегім кесенесіне ұқсас, бірақ кішігірім ғана еді. Күмбезі де көгілдір қышпен қапталған, бірақ кішігірім ғана еді. Күмбезі де көгілдір қышпен қапталған, бірақ жартысы құлап қалған, кесененің өзі төрт бұрышты болып келген өте ескі еді». Қазіргі таңда Гауһар ана сағанасы мен зиарат үйі көлемі 15х12м, биіктігі 1-1,20см, топырақ тұғырдың үстіне орналасқан. Төртқұлақ сағананың сыртын айналдыра ені 0,7м бетон жол құйылған. Құлпытастың ұзындығы 3,5м, ені 1,5м, биіктігі 1,6м, күйген кірпіштен қаланып, сырты сыбалып, әктелген. Шфрақшының бөлмесі көлемі 3,7х3,2м, зиаратшылар бөлмесі 5,4х3,1м. «Әзірет Сұлтан» қорық-мұражайының құрамына діни-рухани ескерткіш ретінде тізімге алынған. 2014-2015жж. «Әзірет Сұлтан» қорық-мұражайының бастамасымен Гауһар анамыздың басына кесене тұрғызылды. Кесене өлшемдері биіктігі – 9 метр, төрт жағының өлшемдері – 6 метр, порталды, бір жаппалы құрылыс. Жалпы қорғау аймағы 8 га. Аумақта орналасқан.
«Қазақ тарихындағы әйелдер» кітабы.
30 қыркүйек 2018 ж. 8 407 908

online pharmacies legitimate от 8 желтоқсан 2020 21:36

best canadian online pharmacy от 9 желтоқсан 2020 01:08

canada online pharmacy от 9 желтоқсан 2020 01:41

canada drugs от 9 желтоқсан 2020 04:46

canada online pharmacy от 11 желтоқсан 2020 17:39

reputable online pharmacy от 11 желтоқсан 2020 17:41

canada drugs online от 11 желтоқсан 2020 21:29

canadian pharmacies that ship to us от 11 желтоқсан 2020 21:49

canadian pharmacy от 12 желтоқсан 2020 01:02

online pharmacy reviews от 12 желтоқсан 2020 02:38

online pharmacy reviews от 12 желтоқсан 2020 03:14

canadian pharmacies online от 12 желтоқсан 2020 05:09

best online canadian pharmacy от 12 желтоқсан 2020 05:19

canada drugs online от 12 желтоқсан 2020 05:54

canadian pharmacy online от 12 желтоқсан 2020 07:14

canada pharmacy online от 12 желтоқсан 2020 10:05

best online canadian pharmacy от 12 желтоқсан 2020 13:29

online pharmacy от 12 желтоқсан 2020 13:31

canadian pharmacies online от 12 желтоқсан 2020 15:02

canada drugs от 12 желтоқсан 2020 16:38

canadian pharmacies от 12 желтоқсан 2020 19:58

best canadian online pharmacy от 12 желтоқсан 2020 20:26

canadian pharmacies that ship to us от 12 желтоқсан 2020 21:44

canada drugs online от 12 желтоқсан 2020 23:27

canadian pharmacies online от 13 желтоқсан 2020 00:49