Сыбайлас жемқорлық-қоғам талабы
«Сыбайлас жемқорлық»түсінігі (латынша corruptio) -ақшаға сатып алужәне саяси қайраткерлерді, мемлекеттікшенеуніктерді, лауазымдықтұлғаларды сатып алудегенді білдіреді. ҚазақстанРеспубликасының заңнамаларына сәйкес, сыбайлас жемқорлыққылмыстарға негізінен лауазымды қылмыстаржатады.
Өмір көрсеткендей, қызметөкілеттігін теріс пайдалану, билікті не қызметтік өкілеттікті асыра пайдалану, параалу, пара беру, парақорлыққа делдал болу, қызметтік жалғандық жасау, көрінеу жалғансөз жеткізу, сеніптапсырылған бөтен мүлікті иеленіпалу немесе ысырапету, көрінеу жалған жауап беру, сарапшының жалған қорытыңдысы немесе қате аудару, жалған жауап беруге немесе жауап беруден жалтаруға, жалған қорытынды беруге неқате аударуға сатып алу,лауазымды адамдардың сотүкімін, сот шешімін немесеөзге де сотактісін орындамау, осындай қылмыстардыңбарлығы жемқорлық сыбайластық байланыстарды пайдалану арқылы жасалады. Cыбайлас жемқорлықпенпәрменді күресу үшін халықтыңқұқықтық сауатсыздығын жоятын, құқықты түсіндіру жұмысының деңгейі менсапасын арттыру керектігініңмаңызы зор. Халық өздерініңқұқықтарын, өздеріне қарсы қандай да бір құқыққа қайшы іс-әрекет жасалған жағдайда қандай іс-қимылқолдану керектігінің нақты жолдарын толық білулері қажет. Сыбайласжемқорлықпен күрес уақытөткен сайын күшеюде. Бүгінгі таңда, аталған қоғамдық індеттің алдыналу, жемқорлыққа қарсы мәдениет қалыптастыруқажеттілігі айрықша күн тәртібінешығып отыр. Себебі,жемқорлық фактілеріқарапайым жағдай емес,ол елдің әлеуметтік-экономикалық әлеуетін әлсірететін,қоғамды әділетсіздікке үшырататынаса қауіпті індет. Сондықтан,парақорлықпен күрестің жылдар бойы жалғасуы заңды құбылыс. Елмақсаты мемлекеттің сыбайлас жемқорлыққа қарсысаясатының тиімділігін арттыру, сыбайлас жемқорлықтыңкез келген көрінісіне «мүлдемтөзбеушілік» ахуалын қалыптастыру арқылы сыбайласжемқорлыққа қарсы қозғалысқа бүкілқоғамды тарту болып табылады. Қоғамның мемлекеттік билік институттарына сенімін арттыру, халықтыңқұқықтық мәдениетінің деңгейін көтеруде аталған құжаттың басты міндетіне жатқызылған. Әрине, сыбайлас жемқорлықпен күресжолында оның алдын алу жұмыстарына көбірек мән берген жөн. Ол үшін жемқорлық көріністерінің белең алуына түрткі болатын факторларды анықтап, мейлінше аурудың алдын алған абзал. Сондықтан сыбайлас жемқорлықпенкүресу барлық Қазақстан Республикасы азаматтарының азаматтық борышы деп білу керек.
Ж.Нұрсұлтанова,
Жаңақорған аудандық басшысының м.а.
