Вирустық гепатит
Вирустық гепатит — бұл гепатиттің 5 вирусының бірімен шақырылатын бауырдың қабынуы: A, B, C, D және E. Бұл вирустар әртүрлі жолдармен беріледі: А және Е гепатиті — ластанған тамақ өнімдері мен су арқылы;
В гепатиті — қауіпсіз емес қан және ағзаның басқа да сұйықтықтары арқылы;
С гепатиті — негізінен жұқтырылған қан және D гепатиті арқылы — В гепатиті болған жағдайда қосымша инфекция ретінде.
Бұл вирустардың барлығы жіті гепатит тудырады, оған шаршау, тәбеттің жоғалуы, жоғары температура мен сарғаю тән. Адамдардың көпшілігі толығымен сауығады, бірақ аздаған адамдардың арасында жіті гепатит өлімге әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, В және С гепатитінің жұқпалары созылмалы болып, бауыр циррозының дамуына әкелуі мүмкін.
Емдеу және алдын-алу
Гепатит инфекциясын қауіпсіз тамақ өнімдері мен суды (А және Е гепатиті) қамтамасыз ету, вакциналар (А, В және Е гепатиті) арқылы, донорлық қанды тексеру, стерильді инъекциялық жабдықтарды қамтамасыз ету және инфекциялық бақылау (В және С гепатиті) арқылы болдырмауға болады.
Әр адамның вирустық гепатит туралы не білуі қажет?
Вирустық гепатит А (ВГА)
АВГ кезінде-дәрігердің ұсынымдарын сақтау қажет, өйткені ол асқыну беруі мүмкін (өт қабының және өт жолдарының аурулары). Вирустық гепатит А тек адамды зақымдайды. Қоршаған ортаға вирус негізінен нәжіспен түседі, жұқтырудың басты жұғу жолы - фекальдік-ауызша, сондықтан ВГА "лас қол ауруы" деп атайды.
Ауру су, ыдыс-аяқ, ойыншықтар, жеке гигиена заттары және басқа да заттар арқылы жұғады. А гепатитінің вирусы сыртқы ортаның әсерлеріне өте төзімді: төмен және жоғары температураға сезімтал емес, көптеген химиялық заттардың әсеріне және ультракүлгін сәулеленуге төзімді, Күз-қыс мерзімі ВГА үшін өте қолайлы.
Гигиенаның ең қарапайым ережелерін сақтамау вирустың ағзаға енуіне тікелей жол ашады.
Вирус адамның аузынан түсіп, ішекте қанға сіңіп, бауырға түседі. Мұнда ол қарқынды өсе бастайды. Бауыр тінінде қабыну реакциясы басталады, өт ағуы бұзылады, бауыр мөлшері артады. Өт пен билирубин қанға түседі, нәтижесінде тері мен шырышты қабат сары түстенеді.
Вирусты гепатитке күдіктенген жағдайда (сарғаю, зәр қара түсті, нәжіс ашық түсті, тәбеттің күрт төмендеуі, оң жақ қабырға астындағы ауырсыну) дәрігерге бару керек.
Диета гепатитті емдеуде өте маңызды. Тамақты күніне 4-5 рет бөлшек үлестермен қабылдау керек. Тағамнан: қуырылған, майлы және өткір тағамдар шығарылады. Диетаны гепатиттен кейін кемінде 6 ай сақтау керек.
Гепатит А ауруында негізгі алдын-алу: бұл қарапайым гигиена ережелерін сақтау, бәрі біледі, бірақ бәрі бірдей емес:
-тамақ алдында, жұмыстан кейін, көшеден кейін қолды сабынды сумен мұқият жуу.
-Көкөністер мен жемістерді, тіпті бақшаңыздан болса да мұқият жуу.
-қайнатылмаған суды пайдаланбау
-Балаларды ерте жастан бастап жеке гигиена ережелерін сақтауға үйрету.
Ж.Нұрсұлтанова
Жаңақорған аудандық СЭББ басшы орынбасары.
