Қартын сыйлаған ел – қастерлі ел
Қариясы бар үйдің қазынасы бар. Өйткені ақ жаулықты әже мен ақ сақалды атаның әрбір сөзі – өмірден алынған өнеге, әрбір ақылы – кейінгі ұрпаққа қалдырған аманат. Үлкенді сыйлау – халқымыздың қанға сіңген қасиеті. Осы ұлттық құндылықты жас ұрпақтың бойына сіңіру мақсатында Ө.Жұмаділла атындағы дарынды балалар мектебінің 2 «А» сынып оқушылары арасында «Қартын сыйлаған ел – қастерлі ел» тақырыбында тағылымды тәрбие сағаты өтті.
Тағылымы мол шараның басты мақсаты – жас бүлдіршіндерге қарттарды құрметтеудің, үлкенді сыйлаудың, кішіге қамқор болудың маңызын түсіндіру. Сонымен бірге бала санасына ата-әженің отбасындағы орны ерекше екенін ұғындырып, олардың өмірлік тәжірибесі мен ақыл-кеңесін бағалай білуге тәрбиелеу болды. Тәрбие сағаты барысында оқушылар қарияларға деген ыстық ықыластары мен жүрекжарды тілектерін білдірді. Балғын жүректерінен шыққан ақжарма сөздерден үлкендерге деген құрмет анық сезілді. Шара барысында оқушылар түрлі сұрақтарға жауап беріп, тақырыпқа қатысты мақал-мәтелдер айтып, өлеңдер оқып, өз өнерлерін ортаға салды. Әрбір айтылған нақыл сөздің астарында үлкен тәрбие жатты. «Үлкенге құрмет – кішіге міндет», «Қариясы бар үйдің қазынасы бар», «Ата көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер» деген секілді халық даналығының мәні балаларға түсіндірілді.
Қария – отбасының берекесі. Әже – шаңырақтың шуағы. Атаның батасы – ұрпаққа рухани күш. Сондықтан үлкенді құрметтеу – бір күндік мерекемен шектелмейтін, күнделікті өмірде көрініс табуы тиіс қасиет. Тәрбие сағатында осы мәселеге ерекше мән берілді. Оқушылар үлкендердің өмір жолы мен көрген-түйгені кейінгі ұрпақ үшін баға жетпес мектеп екенін түсінді. Өйткені бүгінгі бала – ертеңгі азамат. Ал оның бойындағы адамгершілік, мейірімділік, ізеттілік сияқты қасиеттер ең алдымен отбасынан, үлкенге деген қарым-қатынастан қалыптасады. Шара барысында ұрпақтар сабақтастығы туралы да кеңінен айтылды. Қазіргі балалардың атасы мен әжесінің әңгімесін тыңдап, ақылын алып өсуі – ұлттық тәрбиенің берік негізі. Қариялардың әрбір естелігі – өткен тарихтың бір үзігі, әрбір батасы – келешекке деген ақ тілегі. Бүлдіршіндердің белсенділігі мен ықыласы да көңіл қуантты. Олар өз өнерлерін көрсетіп қана қоймай, үлкендерге құрмет көрсету, қарттарға қамқор болу, олардың көңілін қалдырмау керектігін жүректерімен сезіне білді. Тәрбие сағатының мәні де осында. Балаға үлкенді сыйлауды үйрету – бір адамның емес, тұтас қоғамның болашағына жасалған тәрбие. Себебі үлкенді құрметтеген ұрпақ өзінен кейінгі буынға да сол ізгілікті жеткізеді.
Сынып жетекшісі Сандыбекова Тоғжанның ұйымдастыруымен өткен шара балаларға үлкен әсер қалдырды. Жылы әңгіме, тағылымды өлең, мағыналы мақал-мәтел мен ізгі тілектер бір арнаға тоғысып, қарттардың қоғамдағы қадір-қасиетін тағы бір мәрте айшықтады. Қарттарды құрметтеу – өткенді құрметтеу. Қарияны ардақтау – өзіңнің ертеңіңді бағалау. Бүгін ақылын айтып, батасын беріп отырған ата мен әже – кешегі тарихтың тірі куәсі. Ал олардың өнегесін тыңдап өскен бала – ертең елдің рухани тірегіне айналады. «Қарттарым – асыл қазынам» атты тәрбие сағаты кішкентай жүректерге үлкен ой салды. Балалардың жүзіндегі қуаныш пен айтқан ақжарма тілектерінен үлкенге деген шынайы құрмет байқалды. Қариясын қадірлеген елдің рухы биік. Үлкенін сыйлаған ұрпақтың тәрбиесі берік. Ал ұрпақ жүрегіне ізгілік ұялата білген әрбір тағылымды сабақ – болашаққа жасалған ең бағалы инвестиция.
Әсел РЗАЕВА
