Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы елдің алдағы даму бағытын айқындап, өңірлердің әлеуметтік-экономикалық әлеуетін арттыруға қатысты маңызды міндеттерді белгіледі. Әсіресе халықтың тұрмыс сапасын жақсарту, ауылдық елді мекендердің инфрақұрылымын дамыту, жаңа жұмыс орындарын ашу және бюджет қаражатының тиімді жұмсалуына басымдық беру мәселелері өзекті. Осы орайда Жолдаудың Жаңақорған ауданы үшін маңызы, өңірдің даму мүмкіндіктері мен алдағы міндеттер туралы «Әділет» партиясы Жаңақорған аудандық филиалының төрағасы Арман Әбілпейісұлымен сұхбаттасқан едік.
– Арман Әбілпейісұлы, Мемлекет басшысының Жолдауы ел дамуының негізгі бағыттарын айқындайтын маңызды құжат. Сіздің ойыңызша, оның өңірлер үшін маңызы қандай?
– Жолдаудың басты ерекшелігі – елдің дамуын жалпы экономикалық көрсеткіштермен ғана шектемей, азаматтардың күнделікті өміріне әсер ететін мәселелерге назар аударуында. Мемлекет үшін ең маңызды міндеттердің бірі – халықтың әл-ауқатын арттыру, әлеуметтік тең мүмкіндіктер қалыптастыру және әрбір өңірдің әлеуетін тиімді пайдалану.
Әр ауданның өзіндік ерекшелігі, мүмкіндігі мен шешімін күткен мәселелері бар. Сондықтан мемлекеттік саясатты жүзеге асыру барысында жергілікті жердің сұранысын ескеру аса маңызды. Жаңақорған ауданы үшін де сапалы жол, тұрақты ауыз су, қолжетімді медициналық қызмет, заманауи білім беру нысандары мен тұрақты жұмыспен қамту мәселелері ерекше мәнге ие. Меніңше, Жолдауда белгіленген міндеттердің нәтижесі ең алдымен халықтың өмірінен көрінуі керек. Егер қабылданған шешім ауыл тұрғындарының тұрмысын жақсартып, кәсіпкерлікке жол ашып, жастардың туған жерінде тұрақтап қалуына мүмкіндік берсе, онда оның өңірлік маңызы айқындала түседі.
– Жолдаудағы «Халықтық құрылыс» бастамасы қоғамда үлкен қызығушылық тудырып отыр. Бұл бастаманы аудан көлемінде қалай жүзеге асыруға болады?
– Қандай да бір құрылыс жұмысының құндылығы оның көлемімен немесе сыртқы көрінісімен ғана өлшенбейді. Ең бастысы – сол нысанның халыққа қаншалықты қажет екені және қандай мәселені шешетіні. Осы тұрғыдан алғанда, «Халықтық құрылыс» бастамасының мәні зор. Ауылдық елді мекендерде бір жерде жол мәселесі өзекті болса, екінші ауылға медициналық нысан, мектепті жаңарту немесе спорт алаңы қажет болуы мүмкін. Сондықтан жобаларды жоспарлау кезінде тұрғындардың ұсыныстары мен нақты қажеттіліктерін ескеру қажет деп санаймын. Мәселен, ауылдағы жолдың сапасы оқушылардың мектепке қатынауына, тұрғындардың медициналық көмек алуына, кәсіпкерлердің өнімін нарыққа жеткізуіне тікелей ықпал етеді. Сол сияқты спорт нысандарының қолжетімді болуы жастардың салауатты өмір салтын ұстануына мүмкіндік береді. Бұған қоса, құрылыс жұмыстарының сапасына, белгіленген мерзімде аяқталуына және бөлінген қаражаттың тиімді жұмсалуына тұрақты бақылау қажет. Халықтың пікірін тыңдау, атқарылған жұмыстың нәтижесін ашық көрсету – қоғамдық сенімді арттыратын маңызды тетіктер.
– Жаңақорған – ауыл шаруашылығы мен кәсіпкерлікке қолайлы аудан. Жолдаудағы міндеттер жергілікті экономиканың дамуына қалай ықпал етуі мүмкін?
– Жаңақорған ауданының экономикалық әлеуеті жоғары. Ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы, шағын және орта бизнес – жергілікті экономиканың негізгі тіректерінің бірі. Ендігі міндет – осы мүмкіндіктерді тиімді пайдаланып, өндірілген өнімнің көлемін арттырумен қатар, оны өңдеу мен өткізуге де жағдай жасау. Мысалы, шаруалар өнім өсіргенімен, оны сақтайтын қойма, өңдейтін кәсіпорын немесе тұрақты өткізу нарығы жеткіліксіз болса, еңбектің экономикалық қайтарымы төмендеуі мүмкін. Сондықтан ауыл шаруашылығын дамытуда өндіріс, сақтау, өңдеу және сауда бағыттарын өзара байланыстыра қарастырған жөн.
Сонымен қатар жергілікті кәсіпкерлерге қолдау көрсету, жаңа өндіріс орындарын ашу және инвестиция тарту маңызды. Кәсіпкерлік дамыса, жаңа жұмыс орындары ашылады, халықтың табысы артады, аудан бюджетінің кірісін ұлғайтуға мүмкіндік туады. Біздің міндетіміз – ауданның табиғи және еңбек ресурстарын тиімді пайдаланып, экономикалық өсімнің игілігін тұрғындардың сезінуіне жағдай жасау. Ол үшін мемлекеттік қолдау шаралары нақты қажеттілікке бағытталып, кәсіпкерлердің бастамаларына қолайлы орта қалыптасуы керек.
– Жастарды жұмыспен қамту және олардың туған жерде тұрақтап қалуы да маңызды мәселе. Бұл бағытта қандай басымдықтарға мән берген жөн?
– Жастардың болашағына қатысты мәселені тек жұмыс орнымен қамтамасыз ету шеңберінде қарастыру жеткіліксіз. Жас маманға тұрақты табыс, сапалы білім, кәсіби өсу мүмкіндігі және жайлы өмір сүру ортасы қажет. Осы шарттар үйлескен кезде ғана жастардың туған жерінде еңбек етуге деген ынтасы артады. Ауданда сұранысқа ие мамандықтарды анықтап, білім беру ұйымдары мен жұмыс берушілер арасындағы байланысты нығайту маңызды. Жастарды кәсіптік даярлау еңбек нарығының нақты қажеттілігіне сай жүргізілуі керек. Бұған қоса, жеке кәсіп ашқысы келетін жастарға кеңес беру, кәсіпкерлік дағдыларын дамыту және қолданыстағы мемлекеттік бағдарламалар туралы ақпараттандыру қажет.
Жастардың қоғамдық өмірге араласуына да мүмкіндік берген жөн. Олар ауданның дамуына қатысты ұсыныстарын айтып, қоғамдық бастамаларға қатысып, өз ортасының мәселелерін шешуге атсалыса алуы тиіс. Жастарға сенім білдіру – олардың жауапкершілігін арттырудың да бір жолы.
– Жолдауда әлеуметтік мәселелерге ерекше көңіл бөлінеді. Халықтың тұрмыс сапасын арттыру үшін қандай жұмыстарға басымдық берілуі қажет?
– Халықтың тұрмыс сапасы бірнеше маңызды көрсеткіштен құралады. Ол – тұрақты табыс, қолжетімді медициналық көмек, сапалы білім, қауіпсіз орта, таза ауыз су және қолайлы инфрақұрылым. Осы бағыттардың біріндегі мәселе шешілмей қалса, тұрғындардың күнделікті өміріне әсер ететіні анық. Сондықтан әлеуметтік жобаларды жоспарлағанда халықтың осал топтарының, көпбалалы отбасылардың, мүмкіндігі шектеулі азаматтардың және ауылдық жерлерде тұратын тұрғындардың қажеттіліктерін назардан тыс қалдырмау керек. Мәселен, медициналық мекемеге жету жолы қиын болса немесе ғимаратқа кіруге қолайлы жағдай жасалмаса, қызметтің қолжетімділігі де шектеледі. Бұған қоса, әлеуметтік қолдаудың нәтижелілігін бағалау маңызды. Көрсетілген көмектің саны ғана емес, оның адамның өміріне тигізген нақты әсері ескерілуі тиіс. Азаматтардың мәселесін тыңдау, өтініштерін зерделеу және тиісті мекемелермен бірлесіп шешу – жергілікті деңгейдегі жұмыстың маңызды бөлігі.
– Осы тұста «Әділет» партиясының аудандық филиалының рөліне тоқталсақ. Жолдаудағы міндеттердің орындалуына партия қандай үлес қоса алады?
– Саяси партияның маңызды міндеттерінің бірі – қоғам мен мемлекеттік органдар арасындағы байланысты нығайту, азаматтардың ұсыныстары мен талаптарын тиісті деңгейде көтеру. Бұл ретте халықпен тұрақты байланыс орнату, тұрғындардың пікірін тыңдау және нақты мәселелердің шешілуіне ықпал ету маңызды. «Әділет» партиясының аудандық филиалы ретінде біз үшін тұрғындардың сұранысын зерделеу, қоғамдық бастамаларды қолдау және өзекті мәселелерді күн тәртібіне шығару маңызды бағыттардың бірі болуы керек. Партиялық жұмыс тек кездесулер өткізумен шектелмеуі тиіс. Әрбір бастаманың нақты нәтижеге бағытталғаны жөн. Мәселен, ауыл тұрғындарын толғандырған мәселе көтерілсе, оның себебін анықтап, жауапты мекемелермен бірлесіп шешу жолдарын қарастыру қажет. Бұл ретте азаматтардың ұсыныстарын жинақтап қана қоймай, олардың орындалу барысына да назар аудару маңызды. Біз үшін басты өлшем – атқарылған жұмыстың халыққа пайдасы. Қоғамдық бақылау, ашық диалог және жауапкершілік қағидаттары өзара сабақтасқанда ғана азаматтардың қоғамдық үдерістерге деген сенімі нығаяды.
– Сіздіңше, Жолдауда белгіленген міндеттердің нәтижелі орындалуы үшін ең алдымен не қажет?
– Ең алдымен, нақты жоспар, жауапкершілік және жүйелі бақылау қажет. Қандай да бір бастама жарияланғаннан кейін оның жүзеге асу тетіктері, мерзімі мен күтілетін нәтижесі айқын болуы керек. Сонда жұмыстың барысын бағалап, туындаған мәселелерді дер кезінде шешуге мүмкіндік туады. Екінші маңызды мәселе – ашықтық. Бюджет қаражаты қайда жұмсалып жатқаны, қандай жобалар іске асырылғаны және оның тұрғындарға қандай пайда әкелгені жөнінде халыққа түсінікті ақпарат берілуі қажет. Бұл қоғамдық бақылауды күшейтіп, жауапкершілікті арттырады. Үшіншіден, жергілікті тұрғындардың белсенділігі маңызды. Өйткені өз ауылының немесе ауданының мәселесін халықтан артық білетін ешкім жоқ. Тұрғындар ұсыныс білдіріп, қоғамдық талқылауға қатысып, орындалған жұмыстардың сапасына назар аударса, жергілікті даму үдерісі де нәтижелі бола түседі.
– Әңгімеңізді қорытындыласақ, Жаңақорған ауданының алдағы дамуына қатысты қандай мақсатты ерекше атап өтер едіңіз?
– Біздің ортақ мақсатымыз – Жаңақорғанның әлеуетін арттырып, тұрғындарға қолайлы өмір сүру жағдайын қалыптастыру. Ол үшін экономиканы дамыту, кәсіпкерлікке қолдау көрсету, әлеуметтік инфрақұрылымды жақсарту және жастарға мүмкіндік беру бағыттары өзара үйлесімді жүзеге асуы керек. Жолдауда айтылған міндеттерді орындау барысында әрбір өңірдің ерекшелігін ескеріп, жергілікті мәселелерге нақты шешім ұсыну маңызды. Ауданның дамуы бір ғана саланың жетістігімен өлшенбейді. Ол – экономикалық өсімнің, әлеуметтік тұрақтылықтың және тұрғындардың өмір сапасының қатар жақсаруы. Ең бастысы, қолға алынған жұмыстардың нәтижесі халықтың күнделікті тұрмысынан көрінуі тиіс. Сапалы жол, қолжетімді қызмет, тұрақты жұмыс, жастарға мүмкіндік және әрбір азаматтың өз болашағына сеніммен қарауы – өңір дамуының негізгі көрсеткіштері. Осындай мақсаттарға жүйелі түрде жұмыс істегенде ғана Жаңақорғанның өркендеуіне берік негіз қаланады деп сенемін.
Әсел РЗАЕВА
