ЖАНКЕНТ АРХЕОЛОГИЯЛЫҚ ЭКСПЕДИЦИЯСЫНА – 20 ЖЫЛ: КӨНЕ ҚАЛАНЫҢ ЖАҢА ҚЫРЛАРЫ ЗЕРТТЕЛУДЕ

Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінде «Оғыздардың материалдық және рухани мәдениеті» ғылыми-танымдық кітап-каталогының таныстырылымы және «Жанкент археологиялық экспедициясына – 20 жыл» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік дөңгелек үстел өтті.
Ғылыми басқосуға Қазақстан, Ресей, Германия, Ұлыбритания және Өзбекстаннан археологтар, тарихшылар, зерттеушілер мен ғылыми мекеме өкілдері қатысты.
 «Жанкент қалашығы XIX ғасырдан бастап зерттеушілердің назарында болғанымен, оны жүйелі әрі кешенді зерттеудің жаңа кезеңі 2005 жылы басталды. Жиырма жыл ішінде қалашықтың цитаделі, шахристаны, тұрғын үйлері мен шаруашылық нысандары зерттелді. Жалпы 4000 шаршы метрден астам аумақта археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді. Жанкентті зерттеу жұмыстары халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың маңызды бағытына айналды. Әртүрлі елдердің ғалымдарымен бірлескен зерттеулер Жанкент тарихын жаңа ғылыми әдістермен зерделеуге мүмкіндік беріп отыр. Бұл жұмыстарды алдағы уақытта да жалғастыру маңызды», – деді Наурызбай Байқадамов.
Зерттеу барысында 25 мыңнан аса керамикалық бұйым, сондай-ақ металл, тас, сүйек және шыныдан жасалған жәдігерлер табылды. Археологиялық материалдар ортағасырлық қала тұрғындарының тұрмыс-тіршілігі, қолөнері, шаруашылығы мен мәдени байланыстары туралы маңызды деректер береді. Экспедицияның соңғы жылдардағы маңызды олжаларының бірі – күміс монеталар көмбесінің табылуы. Бұл жәдігерлер Жанкенттің ортағасырлық сауда және ақша айналымындағы орнын тереңірек зерттеуге мүмкіндік береді. Жоба Қорқыт ата университетінің, Қызылорда облысының жергілікті бюджеті, Қазақстан Республикасының мемлекеттік ғылыми гранттары, сондай-ақ халықаралық Wenner-Gren және DFG гранттарының қолдауымен жүзеге асырылды.
Іс-шара барысында Жанкенттен табылған археологиялық жәдігерлерді жүйелейтін «Оғыздардың материалдық және рухани мәдениеті» ғылыми-танымдық кітап-каталогының тұсаукесері өтті. Салтанатты рәсімге университет басшысы, Қызылорда облысы әкімінің кеңесшісі Руслан Рүстемов, Ә.Х. Марғұлан атындағы Археология институтының Бас директоры Ақан Оңғарұлы, Эберхард Карл атындағы Тюбинген университетінің құрметті профессоры, археолог-ғалым Генрих Харке және облыстық ардегерлер кеңесінің төрағасы Серік Дүйсенов қатысты.
Еңбекте оғыз дәуірінің материалдық және рухани мәдениетіне қатысты археологиялық деректер жинақталып, көпшілікке ғылыми-танымдық форматта ұсынылған. Кітап-каталогтың мазмұны Ыстанбұл қаласында өткен «Оғыз феномені: Ұлы Даладан Анадолыға дейін» халықаралық конференциясы мен көрмесінде көтерілген ғылыми бағыттардың жалғасы ретінде ұсынылды.
Бұдан бөлек, қатысушылар «Жанкент қаласының жәдігерлері» көрмесі мен «Аптаған ыстық күн астында Жанкентте өткен 20 жыл» фотокөрмесін тамашалады.
Дөңгелек үстелде Жанкент пен Сыр өңірінің археологиялық мұрасын зерттеудің өзекті мәселелері талқыланып, халықаралық ғылыми ынтымақтастықты кеңейту, тарихи-мәдени нысандарды сақтау және насихаттау бағыттары сөз болды.
20 ЛЕТ АРХЕОЛОГИЧЕСКОЙ ЭКСПЕДИЦИИ В ЖАНКЕНТЕ:
НОВЫЕ ГРАНИ ИССЛЕДОВАНИЯ ДРЕВНЕГО ГОРОДА
В Кызылординском университете имени Коркыт ата состоялась презентация научно-популярного каталога «Материальная и духовная культура огузов», а также прошел международный научно-практический круглый стол, посвященный 20-летию археологической экспедиции в Жанкенте.
В научном собрании приняли участие археологи с Казахстана, России, Германии, Великобритании и Узбекистана, историки, исследователи и представители научных учреждений.
 «Новый этап системного и комплексного изучения городища Жанкент начался в 2005 году, несмотря на факт, что оно находилось в поле зрения исследователей еще с XIX века. За двадцать лет были исследованы цитадель, шахристан, жилые дома и хозяйственные постройки города. Археологические раскопки охватили в общей сложности более 4000 квадратных метров территории. Изучение Жанкента стало важным направлением международного научного сотрудничества. Совместные исследования с учеными из разных стран позволяют изучать историю города с применением новых научных методов. Чрезвычайно важно продолжать данные работы и в последующем», — отметил Наурызбай Байкадамов.
В ходе исследований было обнаружено более 25 тысяч керамических изделий, а также артефакты из металла, камня, кости и стекла. Данные находки дают важные сведения о быте, ремеслах, хозяйстве и культурных связях жителей средневекового города. Одной из значимых находок последних лет стал клад серебряных монет, который позволяет глубже исследовать роль Жанкента в средневековой торговле и денежном обращении. Проект был реализован при поддержке университета имени Коркыт Ата, местного бюджета Кызылординской области, государственных научных грантов Республики Казахстан, а также международных грантов Wenner-Gren и DFG.
В рамках мероприятия состоялась презентация книги-каталога «Материальная и духовная культура огузов», систематизирующей археологические находки из Жанкента. В торжественной церемонии приняли участие руководитель университета, советник акима Кызылординской области Руслан Рустемов, генеральный директор Института археологии имени А.Х. Маргулана Акан Онгарулы, ученый-археолог, почетный профессор Тюбингенского университета имени Эберхарда Карла Генрих Харке, а также председатель областного совета ветеранов Серик Дуйсенов.
В данной работе собраны археологические данные, касающиеся материальной и духовной культуры эпохи огузов, которые представлены широкой аудитории в научно-познавательном формате. Содержание книги-каталога является продолжением научных направлений, затронутых на международной конференции и выставке «Феномен огузов: от Великой степи до Анатолии», прошедших в Стамбуле.
Помимо этого, участники насладились просмотром выставки «Артефакты города Жанкент» и фотовыставки «20 лет под полящим солнцем Жанкента».
В ходе круглого стола обсуждались актуальные вопросы изучения археологического наследия Жанкента и Сырдарьинского региона, а также рассматривались пути расширения международного научного сотрудничества, сохранения и популяризации историко-культурных объектов.
20 YEARS OF THE ZHANKENT ARCHAEOLOGICAL EXPEDITION:
NEW FRONTIERS IN THE STUDY OF THE ANCIENT CITY
Korkyt Ata Kyzylorda University hosted the presentation of the popular science catalog «Material and Spiritual Culture of the Oghuz», as well as an international scientific and practical roundtable dedicated to the 20th anniversary of the archaeological expedition in Zhankent.
The scientific conference was attended by archaeologists from Kazakhstan, Russia, Germany, Great Britain and Uzbekistan, as well as historians, researchers and representatives of the scientific institutions.
The meeting was moderated by the Chairman of the Board – Rector of Korkyt Ata University, Nauryzbay Baikadamov. 
«Although Zhankent settlement has been on the radar of researchers since the 19th century, a new stage of its systematic and comprehensive study began in 2005. Over the past twenty years, the citadel, the shakhristan (inner city), residential houses, and utility structures of the city have been investigated. Archaeological excavations have covered a total area of more than 4,000 square meters. The study of Zhankent has become an important direction for international scientific cooperation. Joint research with scholars from various countries allows us to study the city's history using new scientific methods. It is crucial to continue this work in the future», - noted Nauryzbay Baikadamov.
During the research, more than 25,000 ceramic items were discovered, along with artifacts made of metal, stone, bone, and glass. These findings provide important information about the daily life, crafts, economy, and cultural ties of the medieval city's inhabitants. One of the most significant finds in recent years is a hoard of silver coins, which allows for a deeper investigation into Zhankent's role in medieval trade and monetary circulation. The project was implemented with the support of Korkyt Ata University, the local budget of the Kyzylorda region, state scientific grants of the Republic of Kazakhstan, as well as international grants from Wenner-Gren and DFG.
As part of the event, the book-catalog «Material and Spiritual Culture of the Oghuz», which systematizes archaeological finds from Zhankent, was presented. The participants of the solemn ceremony were the head of the university, the Governor’s Councilor of Kyzylorda region Ruslan Rustemov, Director General of the A.Kh. Margulan Institute of Archaeology Akan Ongaruly, Scientist-Archaeologist, Honorary Professor of the Eberhard Karls University of Tübingen Heinrich Härke, as well as domestic and the Chairman of the Regional Veterans’ Council Serik Duisenov.
Besides, participants enjoyed the «Artifacts of Zhankent city» exhibition and the photo exhibition “20 years under the scorching sun of Zhankent”.
During the roundtable discussion, participants addressed pressing issues regarding the study of the archaeological heritage of Zhankent and Syr Darya region, and explored ways to expand international scientific cooperation, as well as the preservation and popularization of historical and cultural sites.