Инфекциялық аурулардың алдын алуда вакцинаның маңыздылығы

Жыл сайын сәуір айының соңында әлемнің көптеген елдерінде, соның ішінде біздің елде Еуропалық иммундау апталығы өтеді. Оның мақсаты-жұқпалы аурулардан қорғаудың ең тиімді әдісі ретінде вакцинопрофилактиканың артықшылықтары туралы халықтың хабардарлығын арттыру арқылы вакцинациямен қамтуды арттыру.

Белгілі бір уақытқа дейін инфекциялар өлім-жітімнің жоғары болуының және адам өмірінің қысқа болуының басты себебі болды, бұл көптеген адамдар мен жер шарының кең аумақтарына әсер етті. Адамзат тарихында оба мен шешек пандемиясы мыңдаған жылдар бойы жүздеген миллион адамның өмірін қиды. Вакциналарды ойлап табудың арқасында ғана бұл қорқынышты аурулар жойылды.
Бүгінгі таңда бізде адамдарға ұзақ және сау өмір сүруге мүмкіндік беретін өмірге қауіп төндіретін 20-дан астам аурудың алдын алатын вакциналар бар. Егер адамда вакцинация болмаса, өткен инфекциялар мүгедектікке әкелуі мүмкін ауыр асқынуларға қауіп төндіреді. Сонымен, полиомиелит өмір бойы тұрақты параличке, қызылша – соқырлық пен энцефалитке, дифтерия - паралич пен миокардитке, паротит -лод бедеулігіне, В гепатитіне – циррозға және бауыр қатерлі ісігіне, жүктілік кезіндегі қызамыққа - ұрықтың туа біткен органикалық зақымдануына қауіп төндіреді.
Сіреспеге қарсы вакцинацияның болмауы ересектер мен балалардың өліміне әкелуі мүмкін, тіпті жеңіл жарақат алған кезде де. Туберкулез инфекциясына қарсы вакцинацияланбаған адамдарда мүгедектікке әкелетін көптеген асқынулармен ауыр туберкулез ауруының қаупі ондаған есе артады.
Вакцинациядан бас тартқан жөн, ал жеңілген деп саналған инфекциялар міндетті түрде оралады. Қазіргі уақытта Қазақстанда қызылша бойынша эпидемиологиялық жағдайдың асқынуы байқалады, бұл ата-аналардың бас тартуына байланысты балалар арасында вакцинация қарқынының төмендеуіне байланысты.
Сіреспеге қарсы вакцинацияның болмауы ересектер мен балалардың өліміне әкелуі мүмкін, тіпті жеңіл жарақат алған кезде де. Туберкулез инфекциясына қарсы вакцинацияланбаған адамдарда мүгедектікке әкелетін көптеген асқынулармен ауыр туберкулез ауруының қаупі ондаған есе артады.
Вакцинациядан бас тартқан жөн, ал жеңілген деп саналған инфекциялар міндетті түрде оралады. Қазіргі уақытта Қазақстанда қызылша бойынша эпидемиологиялық жағдайдың асқынуы байқалады, бұл ата-аналардың бас тартуына байланысты балалар арасында вакцинация қарқынының төмендеуіне байланысты.
Вакцинация – бұл адам олардың қоздырғыштарымен байланысқа түскенге дейін аурулардан қорғаудың қауіпсіз және тиімді әдісі. Вакциналар иммундық жүйені қоздырғышқа иммунитетті қалыптастыру үшін табиғи қорғаныс механизмдерін белсендіру арқылы жаттықтырады.
Біздің иммундық жүйемізде жады бар. Вакцинаның бір немесе бірнеше дозасын алғаннан кейін біз көптеген жылдар бойы немесе тіпті өмір бойы белгілі бір аурудан қорғауды аламыз. Бұл вакциналарды осындай тиімді құралға айналдырады. Вакциналар бізді ауыртпайды, бұл ауруды ол пайда болған кезде емдеу қажеттілігі әлдеқайда жақсы.
Адамзаттың жақын болашағы, денсаулық сақтау жүйесінің дамуына, диагностиканың, емдеудің және алдын-алудың жаңа құралдары мен әдістерінің пайда болуына қарамастан, жұқпалы аурулармен байланысты болады.
Олардың таралуына қарулы қақтығыстар, экономикалық дағдарыстар, жаһандық көші – қон процестері, климаттың өзгеруі және т.б. жалпы адамзатқа және әрбір азаматқа жұқпалы аурулардың қанша жағдайы-бірлік, ондаған, жүздеген немесе мыңдаған жағдайлардың пайда болуына байланысты болады.
Аурулардың көбеюі сөзсіз мүгедектікке және өлімге әкелетін ауыр жағдайлардың жоғары қаупіне әкеледі. Әрбір адамды иммундау аурудың алдын алу және өмірді қорғау үшін өте маңызды. Вакциналар бәрімізге толыққанды өмір сүруге мүмкіндік пен үміт береді. Бұл үшін бәріміз күресуіміз керек.

Ж.Шайхысламов,
Бөлім басшысы